Iedereen kent het wel: het begint met heel iets kleins waarna het ontaard in een ongezellige discussie, en voor je het weet, zit je in een emotionele achtbaan die zich in cirkels blijft herhalen. De frustratie stijgt, de verwijten nemen de overhand, en je vraagt je af of het ooit nog goedkomt.
Iets kleins wordt iets groots
Zelfs de meest harmonieuze koppels hebben wel eens gedoe. Die kleine irritaties stapelen zich op en krijgen steeds grotere lading. Elke keer als je het in je hoofd herhaalt dat je het niet vind kunnen wat er is gebeurd, wordt het gevoel groter. Als er veel gedoe is, zijn er vaak veel verwijten, ontstaat er afstand, worden er steeds minder positieve dingen tegen elkaar gezegd, wordt de kritische blik op de ander steeds sterker, wat weer tot meer gedoe leidt. En zo kom je steeds verder in een negatieve spiraal terecht waarin langzaam de liefde uitdooft.
Wat doet relatietherapie met gedoe
In relatietherapie krijg je tools aangereikt om het gedoe te doorbreken. Het draait niet om winnen of verliezen, maar om jezelf en elkaar beter te begrijpen. Ja, je kunt blijven vechten over wie de vuilnis buiten zet, maar de vraag is waarom deze kleine dingen zo groot voor je zijn. Wat wordt er bij je geraakt?
Thee voor twee
Het voorbeeld dat ik vaak gebruik uit mijn eigen relatie gaat over een simpel kopje thee. Op het moment dat mijn vrouw een kopje thee alleen voor zichzelf in schonk, raakte me dat. Ons gesprek ging als volgt
Ik: “Waarom schenk je alleen voor jezelf een kopje thee in?
Zij: “Ik dacht dat je al gehad had.”
Ik: “Nee natuurlijk niet, mijn lege kopje staat toch ernaast.”
Zij: “Nou hoe erg is het. Dan schenk ik het nu toch in”
Ik: “Dat is mijn punt niet, ik vind het gewoon egoïstisch dat je alleen voor je zelf inschenkt.”
Zij: “ Maar jij pakt toch ook heel vaak alleen een boterham? “
Ik: “Wat heeft dat er nu mee te maken?”
Zij: “Nou alles, ik hoor heel graag wat de regels dan zijn.”
En zo door. We raken verstrikt in een discussie van aanvallen en verdedigen. Ik vertel niet wat er bij mij geraakt wordt en zeg het te aanvallend. Zij schiet in de verdediging. Hierdoor voel ik me nog minder gehoord. We verharden allebei en komen er niet meer uit.
Gedoe wordt een gevoelig punt
Helaas konden we dus niet echt goed praten over het kopje thee. We hebben het maar even gelaten. Gevolg was dat het bleef sudderen. Elke keer als mijn vrouw een kopje thee voor zichzelf pakte raakte me dat weer. Ik voelde me kritischer worden en had de neiging om dan ook maar geen dingen meer voor haar te doen. En daarmee ging ik eigenlijk ook nog eens tegen mijn eigen behoefte in om iets voor haar te doen.
Mijn vrouw had al helemaal geen zin meer om thee voor mij in te schenken. Het voelde nu als een plicht. Ze vind dat ze ook veel dingen voor mij deed, die niet gezien werden en werd dan hier op afgerekend. En ze werd steeds kritischer op mij als ik een keer iets niet voor haar deed wat voor haar van belang was.
Kortom we gaan elkaar steeds meer in de gaten houden, beoordelen en bekritiseren. Het wordt er niet ontspannender en gezelliger op.
Hoe dit te doorbreken?
Iets kleins als een kopje thee wordt dus iets groots. Er zijn een aantal dingen die je kunt doen om dit te doorbeken
- Voelen wat er geraakt wordt. Hoe kan zoiets kleins als niet kopje thee krijgen, zo groot woorden. Dit komt doordat het tegen de waarden die ik vanuit huis heb meegekregen: altijd eerst voor de anderen zorgen en dan voor jezelf.
Mijn vrouw werd ook ergens in geraakt. Ze houdt ervan om zich vrij te voelen, haar eigen gang te gaan. Niet de hele tijd bezig zijn met of ze het wel goed doet.
- Elkaar vertellen waarin je geraakt wordt. In het voorbeeld is het duidelijk dat we allebei niet vertellen wat er geraakt wordt. In het moment is het soms ook lastig omdat het zo snel gaat. Pas daarna kun je bij jezelf nagaan wat het was en de ander vertellen waarin je geraakt werd zonder die aan te vallen.
- De ander proberen te snappen. In plaats van vechten om gehoord te worden, kun je nu naar elkaar luisteren. Als je je gehoord voelt is het ook veel makkelijker om naar de ander te luisteren.
- Een time out: Als het niet lukt in het moment om te praten, neem een time out. Zodra je in de emotie zit, lukt het vaak niet om redelijk te zijn. Vanuit gekwetstheid lukt het niet om kwetsbaar te zijn.
- Behoefte uitspreken. Inmiddels weten we van elkaar wat we belangrijk vinden en waarom en houden we daar zoveel mogelijk rekening mee. Als mijn vrouw het nu vergeet, vraag ik het haar of ze mij ook een kopje in wil schenken. Natuurlijk voel ik nog wel even de afwijzing, maar ik hoef er niets mee. Ik weet waar het vandaan komt en ik kan het hebben. En ik weet dat mijn vrouw het niet bewust vergeet, maar omdat het haar gevoel van vrijheid is om ook gewoon iets voor haar zelf te doen.
- Meer geven dan nemen Als het niet als plicht voelt, wordt het veel leuker om te geven. Kijk naar wat de ander nodig heeft en waardeer wat de ander voor je doet.
Conclusie
De manier om de vicieuze cirkel te doorbreken is te beseffen dat partners verschillende emoties, waarden en behoeften hebben die soms overlappen en soms botsen.
Relatietherapie is meer dan alleen praten over je problemen. Door concrete oefeningen te doen, gaan wij concreet onderzoeken wat er gebeurd. Het biedt de kans om oude patronen te doorbreken en elkaar beter te begrijpen. Het helpt je om weer een diepe, authentieke verbinding met je partner te maken.
In elke relatie zal er gedoe zijn. Het hoort er een beetje bij. Maar wat het verschil maakt, is hoe diep je er in terecht komt. Als een kleine irritatie niet gelijk leidt tot een heftige ruzie en jullie weten het op tijd om te buigen dan maakt dat een groot verschil.