Een van de meest gehoorde klachten tijdens sessies is dat mensen zich niet begrepen voelen door hun partner. Je wil begrip en het gevoel hebben dat de ander snapt wat je zegt.
Wat is begrip eigenlijk? Moet je partner zeggen dat hij (waar ‘hij’ staat kun je overal ook ‘zij’ lezen) het snapt, het begrijpt, het ermee eens is, moet er sorry gezegd worden, of moet hij iets anders doen?
Als je partner gekwetst of geraakt is, is de reflex vaak om heel hard aan het werk te gaan. We schieten meestal direct in oplossingen. Want het is niet fijn als je partner niet blij is, zeker niet als dat komt door iets wat jij gedaan zou hebben. We gaan onszelf uitleggen of verdedigen. Let maar eens op wat er in je relatie gebeurt als je dit doet: de ander voelt zich nog steeds niet begrepen.
Kortom: probeer uit de reflex van oplossingen en jezelf uitleggen te blijven. Jij komt straks; je kunt niet tegelijk begrepen willen worden.
Wat kun je wél doen?
- Ruimte maken
Als je partner aangeeft dat hij iets niet fijn vindt, kijk of je ruimte kunt maken om te luisteren. Als je die ruimte niet hebt, zeg dan dat je graag wilt luisteren, maar dat het op dit moment niet lukt. Kijk wanneer het wél kan.
- Welke emotie heeft de ander?
Kijk wat de pijn van je partner is als deze zich gekwetst voelt. Emoties zijn niet goed of fout; ze ontstaan omdat iemand de situatie op zijn of haar eigen manier ervaart.
- De waarheid van de ander
Wat wil je partner nu eigenlijk zeggen? Probeer te luisteren naar de waarheid van de ander. Geef je volle aandacht, toon interesse en stel vragen die uitnodigen om meer te vertellen. Durf stiltes te laten vallen en controleer af en toe of je het goed hebt begrepen. Probeer te vertragen en door te vragen. Blijf uit de discussie!
- Toon empathie
Laat blijken dat je het oprecht vervelend vindt dat de ander zich rot voelt. Empathie tonen betekent niet dat je het met de ander eens bent. Het is ook geen excuus of verontschuldiging. Het gaat erom dat de ander zich gehoord voelt.
Op slot
Als je partner iets vervelend vindt, is het vaak moeilijk om daarnaar te luisteren. We gaan zelf snel ‘op slot’ omdat we stress ervaren. We voelen ons misschien aangevallen of vinden het onredelijk. Maar juist dan is het belangrijk om naar de waarheid van de ander te luisteren. Hoe doe je dat? Door vragen te stellen.
Ik merk dat partners het vaak lastig vinden om vragen te stellen. Ze zijn bang het verkeerd te doen. Maar voor degene die zich gekwetst voelt, is het juist fijn als er vragen worden gesteld. Het geeft namelijk het gevoel dat je geïnteresseerd bent, dat je het wilt begrijpen, dat je wilt luisteren. Tegelijk geeft het degene die gekwetst is de ruimte om bij zijn gevoel te blijven. Door meer te vertellen zakt het gevoel. De angel gaat eruit en je stapt niet in een dynamiek.
Welke vragen zou je kunnen stellen?
- Waarom raakte het je zo?
- Wat vond je het vervelendste?
- Wil je me er iets meer over vertellen?
Je kunt ook een reflectie geven van wat je ziet gebeuren:
- Je voelde je niet gerespecteerd.
- Je had het gevoel dat ik geen rekening met je hield.
- Het overviel je.
- Je zag het niet aankomen.
Wat valt op aan deze zinnen? Ze zijn kort, bieden ruimte aan de ander en er komt geen ‘ik’ in voor. Het gaat namelijk even niet over jou; je maakt ruimte voor de ander. Het is lastig als je allebei tegelijk je punt wilt maken, want dan beland je altijd in een ellenlange discussie. Dus: om de beurt.
Let ook op de toon. Als iemand gekwetst is, komt alles veel harder binnen. Kijk of je oprecht geïnteresseerd bent in het verhaal van de ander. Vul het niet in en roep de ander niet ter verantwoording. Kijk hoe je veiligheid kunt bieden, want daar gaat het vaak mis.
In het begin is het lastig en vraagt het oefening, maar op een gegeven moment gaat het vanzelf en word je beloond met meer verbinding en veel minder gedoe. Als de ander ruimte heeft gehad en zich begrepen voelt, heeft hij ook weer ruimte om naar jóu te luisteren. Dan trek je niet meer aan elkaar om begrip, maar versterk je elkaar vanuit begrip.